Estonya hava sahasında
Daha önce NATO üyesi Polonya ve Romanya'nın Rus insansız hava araçlarının hava sahalarını ihlal etmesiyle artan gerginlik son zamanlarda iyice tırmanışa geçmiştir. Estonya hükümeti, Rus savaş uçaklarının 19 Eylül Cuma sabahı üç Rus MiG-31 savaş uçağının Estonya semalarına izinsiz girdiğini ve Finlandiya Körfezi üzerinde toplam 12 dakika kaldığını belirtmiştir.
23 Ekim tarihli basın haberlerinde, Litvanya ordusunun açıklamasına yer verilmiş ve Rusya’nın Kaliningrad bölgesinden kalkan bir Su-30 savaş jeti ve bir Il-78 yakıt ikmal uçağının saat 17:00 civarında (TSİ) bir yakıt ikmal eğitimi sırasında Litvanya hava sahasına yaklaşık 18 saniye süreyle izinsiz girdiği belirtilmiştir.
NATO kaynaklı açıklamalarda İtalya, Finlandiya ve İsveç, NATO'nun doğu kanadını güçlendirme misyonu kapsamında jetlerini havalandırdığı açıklaması yapılmıştır. ABD ile birçok Avrupa ülkesini ortak savunma konusunda bir araya getiren 32 üyeli ittifak içinde NATO anlaşmasının 4. maddesiyle acil istişareler resmen başlatılması talep edilmiştir.
İngiltere’de tedirginlik
İngiltere Savunma Bakanı John Healey, bütçe öncesinde İngiltere'nin savunma yatırımlarına ilişkin basın toplantısı düzenlemiş ve Rus istihbarat gemisi Yantar'ın, İngiliz sularının sınırında olduğunu açıklamıştır.
İngiliz Bakan, konuşmasının ardından bir Rus gemisinin Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) pilotlarına lazer ışını tuttuğunu belirtmiştir. RAF pilotlarını ilk kez mi lazerle hedef aldığı, bunun ne kadar tehlikeli olduğu ve İngiltere hükümetinin nasıl tepki vereceği sorularına yanıt vermiştir.
Healey, İngiliz askeri uçaklarının pilotlarını engelleyen, rahatsız eden veya tehlikeye atan her şeyin son derece tehlikeli olduğunu belirttikten sonra, Yantar'ın İngiliz RAF'a karşı bu eylemi gerçekleştirdiğini ilk kez duyduklarını ve son derece ciddiye aldıklarını söylemiştir.
İngiltere hükümetinin aldığı tedbirler arasında İngiltere donanmasının angajman kurallarını değiştirdiğini, Yantar isimli istihbarat gemisinin daha geniş sularımızda bulunduğu zaman faaliyetlerini daha yakından takip edeceklerini açıklayan Healey, Yantar’ın rotasını değiştirmesi halinde askeri seçeneklerin hazır olduğu ifadesini kullanmıştır.
Healey, Putin'e de, “Sizi görüyoruz, ne yaptığınızı biliyoruz ve Yantar bu hafta güneye doğru yola çıkarsa, biz hazırız” mesajını vermiştir.
Bir NATO sözcüsünün, "Bu durumun Rusya'nın pervasız davranışının ve NATO'nun karşılık verme yeteneğinin bir başka örneği" olduğunu söylemesi üzerine Rusya, tüm hava sahası hava sahasını ihlallerini reddettiğini ifade etmiştir.
Rusya bu ihlâlleri neden yapıyor?
Rusya, Çarlık ve SSCB döneminden itibaren kaybettiği toprak, yer altı servetleri ve ABD’ye karşı dikilme direncini yeniden elde etme peşindedir. Avrupa sınırlarının hemen dibindeki eski peykleri şimdi NATO’ya dahil olmuşlardır. Ukrayna’nın AB Bloku’ba ve dolayısıyla NATO’ya girmesini hiç istememektedir. Bu ana nedenler doğrultusunda Rusya;
***Baltık ^Denizi üzerinde yaptığı ihlâllerle NATO’nun tepkisini ölçmek ve zayıf taraflarını ortaya çıkarmak,
***Baltık devletlerinin ve dolayısıyla NATO'nun göstereceği zayıflıklarda güçsüz olduğunu göstermek.
***Baltık devletlerinin Ukrayna'ya bağışlayabilecekleri mühimmatın önüne geçmek, kendi savunmaları için stoklamak.
***Bu ihlâlleri sık sık yapmak suretiyle alarm yorgunluğu ve bıkkınlık yaratmak, Baltık halklarını kayıtsızlığa itmek,
***Baltık devletlerinin tepki göstermeleri halinde onları saldırgan olarak itham etmek,
***Baltık halklarında işgal korkusunu körüklemek gibi ara nedenler de amacı gerçekleştirmek için kullanmayı düşünüyor olabilir.
Yorumlama
Rusya, ihlâllerle Ukrayna Savaşı süresince NATO ülkelerinin önce kendi savunmalarını düşünmelerini hesaba katarak Ukrayna’ya cephane vermekten uzak tutacağını, tepki sürelerini test etmekle yeni istihbarî bilgiler elde edeceğini ve böyle riskli davranmakla daNATO’yu çalkantı içine itebileceğini göz ardı etmemeye çalışmaktadır.
Bu ülkelerden biri ihlâl sırasında bir Rus uçağını düşürse (NATO Mad: 5) ve ABD koruma yükümlülüğünü yerine getirmese herhalde NATO bitmiş demek olur. Ayrıca Rusya’nın nükleer tehdit oluşturduğu, Putin’in zaman zaman bunu korku yaratacak şekilde dile getirmesi ve tatbikatlar yaptırması sebebiyle herkes temkinli olmayı tercih etmektedir. Gelecekte harbi başlatmanın çok kolay olduğunu söyleyebiliriz ama bunun yaralarının sarılması belki bir yüzyıla mal olacaktır. Şu Latince söz bazı şeyleri anlatmaya ne kadar yeterli değil mi?
Öküzün önünde, eşeğin arkasında, aptalın her tarafında hazırlıklı ol!
