TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmekte olan 2021 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun teklifinin Ticaret Bakanlığı görüşmelerine esnafın sorunları damga vurdu.
CHP’li Milletvekilleri Bakan Ruhsar Pekcan’ı esnafın çektiği sıkıntıları anlatan dövizlerle karşıladı. Salonda yer alan güvenlik görevlileri görüntü almak isteyen basına müdahale etti.
“Meclis çatısı altında esnafın sorunlarını dile getirmek isteyen milletvekillerine bile kulak vermeyen bir zihniyet sokaktaki vatandaşa kulak verir mi? Polis zoruyla görüntü alınmasına engel olmak niye? Yapılan ayıbı saklamak mı?” diyen CHP Muğla Milletvekili Süleyman Girgin, Ticaret Bakanının sunumunda esnaflar için bir tek kelime bile etmediğini belirterek tepkisini dile getirdi.
SABAH YAPILANDIRMA YAPILDI AKŞAM İŞYERLERİ KAPATILDI
“Esnaf kan ağlıyor, kapatın demesi kolay. Bu insanlar kiralarını, faturalarını nasıl ödeyecek? Daha da önemlisi ne yiyip ne içecekler? Sabah, vergi yapılandırması, akşam işyerlerinin kapatıldığı haberi veriliyor. İyi, güzel, yapılandırılma yapıldı ama dükkânı kapattınız. Nasıl ödenecek vergiler, borçlar, kiralar? Kırk yıldır vergi veren esnaf ‘Devlet bana kırk gün bakamadı’ diyor. Esnafı virüs değil işte bu terk edilmişlik öldürecek” diyen Girgin “sosyal devlet, "Hiçbir destek sağlamadan iş yerlerinizi kapatın’ diyerek esnafı kendi kaderine terk edemez. Bu iktidarın bir acziyetidir” dedi.
Girgin açıklamalarına şöyle devam etti: “Sayın Bakan, sunumunda esnaflara dair bir tek kelime bile etmedi, el insaf. Salgın döneminde esnafa ‘Dükkanı kapatacaksınız’ dediniz 700 bine yakın dükkan geçici olarak kapatıldı.
Dükkanı kapatmaya itirazımız yok ancak sağlık için mutlaka tedbir almamız, sosyal devlet olarak esnafımızı koruyacak bir zırh oluşturmamız gerekiyordu.
Cumhuriyet Halk Partisi olarak ‘Hemen bir sicil affı çıkarılsın, esnaf bankadan kredi alabilsin’ diye diye dilimizde tüy bitti, çıkarılmadı. Alınan sınırlı krediler var, kamu bankalarından kredi alabilen az sayıda esnaf kredi aldı ama şimdi dükkan kapalı, faiz de bindi, nasıl ödeyecek? Esnaf diyor ki ‘Benim ödeyeceğim şekilde taksitlendirin, benden faiz almayın’ Doğru, gelir elde etmedik ki faiz alalım. Yok arkadaş ben anlamam illaki ödeyeceksin demek tefeci tarzıdır, sosyal devletin değildir.”
KANTİNCİLER, LOKANTALAR, SERVİSCİLER, TOPLAM 383 BİN İŞYERİ KAPATILDI
Girgin sektörlerden bazı örnekler vererek devam etti. “Kantin sahipleri diyor ki ‘Normal dönemde zaten biz altı ay çalışıyoruz. Altı ay daha okullar açılmazsa mahvolacağız’ Lokantalara, restoranlara paket servis uygulaması geldi.
Esnaf diyor ki ‘Paket servisle olacak iş mi bu? Kim İskenderi pakette yemek ister? Çalışan personelin maaşını paket servisle nasıl ödeyeyim?’
Diğer yandan, servisçiler altı aydır kontak açmıyor. Diyorlar ki ‘Dünyanın en pahalı yakıtını kullanıyoruz’ Doğru. Şoför esnafının ticari akaryakıt desteğine her zamankinden daha çok ihtiyacı var, ‘Verin’ dedik maalesef bu destek verilmedi.
‘Zincir mağazalarla ilgili bir düzenleme yapın’ diyor esnaf. ‘Alışveriş merkezlerinde en azından haftada bir gün kapansın’ dedik, esnaf da bunu söylüyor ama kapatmadınız. "Kamu kuruluşlarına ait işyerlerinde çalışan esnaftan en azından dükkânın kapalı olduğu dönemde kira alınmasın." dedik, aldınız.
NEREDEYSE ESNAFI ÇEKİP VURMADIĞINIZ KALDI, BU İNSANLAR TAŞ MI YİYECEK?
Girgin şöyle devam etti: “Pandemi boyunca zarara uğrayan esnafa kira desteği verilsin, stopajı kaldırılsın, esnafın sosyal güvenlik primlerini en azından devlet ödesin." dedik, yapmadınız.
Eğer esnaf SGK primini ödeyemezse sağlık hakkından da yararlanamıyor. Neredeyse esnafı bir çekip vurmadığınız kaldı.
Dükkânı batan insanlar taş mı yiyecek? Yeni kararlarla, 383 binden fazla iş yeri ve işletme ve bu işletmelerde çalışan yaklaşık 2 milyon işçi için, Gelir Kaybını Destekleme ve İşsizliğe Karşı Koruma Paketi hayata geçirilmeli, esnafa gelir kaybı ödeneği veya yardımları sağlanmalıdır.”
CİRO KAYBINA GÖRE GELİR DESTEĞİ VERİLSİN
“Bu kapsamda; günlük cirosunda yüzde 30 kayba uğrayan esnafa aylık 2.500 TL, günlük cirosundan yüzde 30 ile yüzde 50 arası kayba uğrayan esnafa aylık 3.000 TL, günlük cirosundan yüzde 50 ve üzeri kayba uğrayan esnafa aylık 3.500 TL gelir koruma güvencesine dâhil etmelidir.
Ayrıca, Esnaf Bakanlığı kurulmalı, sicil affı çıkarılmalı, kiralarda stopaj kaldırılmalı, krediler, vergi ve sigorta primleri faizsiz ve ödeme gücüne göre, pandemi sonrasına ertelenmelidir. Küçük esnafımızın yanında çalışanların, kısa çalışma ödeneği sorunları giderilmeli, kamu kurumları kiracısı olan esnafımızdan kira almamalı, icra işlemleri durdurulmalı, okul kantinlerinden bir yıl kira alınmamalı, servis işletmecilerinin teminat mektupları iptal edilmeli, 6 milyon sokak esnafımız kayıt altına alınmalıdır.”
BAZILARINA İHALESİZ DESTEK VERİLİRKEN ESNAF GÖRMEZDEN GELİNİYOR
“Sayıştay raporlarına göre Turquality Destek Programı'ndan yararlanabilmek için ön koşul olan gelişim yol haritası hazırlanması işleri Bakanlıkça belirlenen firmalara ihalesiz veriliyor, bazı firmalara bedelinin 2 katı tutarında ödeme yapılıyor ve bu güne kadar bu firmalara 145 milyon aktarılıyor, yurt dışı birimlerinin kira ödemelerinde de değerinin 24 milyon lira fazlası ödeme yapılıyor,2 milyona yakın esnafın derdine gelince de görmezden geliniyor.”
Girgin bitirirken şunları ekledi: “Gelecek kuşaklar bu iktidarı pandemi koşullarında bile temel sosyal devlet ilkelerini uygulamaya yanaşmayan bir iktidar olarak anacaktır.
Esnafa destek vermeyerek görevini yapmayan siyasi iktidara sesleniyorum, bir deyim vardır Anadolu'da: Kurt kışı zor da olsa geçirir ama yediği ayazı unutmaz.
Esnafımız da mutlaka iktidara da bu konuda gerekli cevabı demokratik yollardan verecektir.”
